Hoe verdriet en geluk heel dicht naast elkaar kunnen staan

Zoals sommige lezers van dit blog wel weten, is eind januari mijn vader, heel plotseling, overleden. Mijn vader was een heel intelligente man. Hij wist ontzettend veel over geschiedenis, cultuur, mythologie. Na zijn overlijden besefte ik dat ik nog steeds erg tegen hem opkeek. Door zijn feitenkennis en vrijwel feilloze beheersing van de Nederlandse taal was hij tot voor kort altijd degene die ik belde als ik iets wilde weten of verifiëren. De laatste jaren was dit wel wat minder, zijn geheugen werd wat slechter, dus in dat opzicht had ik eigenlijk al voor een deel afscheid genomen. Maar toch bleef daar die vader die altijd zoveel wist, veel meer dan ik (hij had er natuurlijk ook langer de tijd voor gehad, maar hij onthield het ook, bij mij verdwijnt die kennis altijd weer grotendeels). Naast dat verstandelijke aspect van onze relatie, was er natuurlijk ook gewoon de liefde, van een dochter voor haar vader en een vader voor zijn dochter(s). Misschien waren we beiden niet zo goed in het uiten van die gevoelens, maar wij wisten duidelijk dat ze er waren. Toen hij dus zo plotseling uit ons leven werd gerukt, gaf dat alle reden voor een diep verdriet.

Dit verdriet was en is er natuurlijk ook, maar ik heb gemerkt dat er na een tijdje gelukkig ook weer plaats is voor de mooie dingen in het leven. Een tijdje terug werd ik er door iemand op gewezen dat ik gewoon leuke dingen mocht doen en mocht genieten. Niet dat ik was gestopt met leven, integendeel, ik ging gelijk weer door, maar het voelde af en toe alsof ik rouwen móest. Dat ene gesprek veranderde mijn perspectief weer en, zoals ik las in een boek van Neale Donald Walsch, Perspectief creëert perceptie. Wat ik zag en voelde, veranderde. Een hele subtiele verandering eigenlijk, want ik ben sowieso een persoon die schoonheid ziet in kleine dingen. Maar de schoonheid zien en waarderen, of weten dat je er echt van mag genieten, zijn kennelijk toch nog twee verschillende dingen. Hierdoor ben ik er ook achter gekomen dat een diep gevoeld verdriet en volmaakt geluk heel dicht bij elkaar kunnen liggen.

Want dat verdriet, dat is er natuurlijk gewoon nog. Niet constant aanwezig, maar af en toe steekt het onverwacht weer flink de kop op. Maar ik kan nu van dit verdriet heel snel weer bij dat volmaakte geluk komen. Het ligt ook sowieso heel dicht bij elkaar, omdat beide vanuit dezelfde bron komen: Liefde.

Ik geloof niet dat het leven hierna ophoudt, dus ik ben blij voor mijn vader dat hij overgegaan is. Ik stel me hem, uitgebreid discussiërend, voor me met zijn broer en vader. Of het zo is in wat er ook hierna komt, weet ik natuurlijk niet en kan me ook niet zoveel schelen. Ik weet dat het goed met hem is, hoe dan ook, en dat geeft me rust. Het verdriet is er omdat ik hem niet meer even kan bellen, om van gedachten te wisselen, om het niet meer horen van zijn stem, hem niet meer kunnen zien. Maar ik kan dit nu dus ook omzetten. Ik mag verdrietig zijn, maar ik weet ook dat het met hem goed is. Dat zorgt dat ik mijn ogen en hart weer open voor de liefde van de mensen om mij heen. Ik kan weer enorm genieten van de momenten met mijn man en kinderen en merk ook duidelijk aan hen dat zij mij ook weer beter kunnen bereiken. Dat maakt dat ik dat volmaakte geluk weer kan ervaren.

Bovendien voelt het gemis tegenwoordig vooral als een liefdevol gemis. Een gemis dat te accepteren is en op een vreemde manier ook goed voelt. Toon Hermans schreef over deze periode ooit een prachtig gedicht:

Voor een vriend

Nu 't rouwrumoer rondom jou is verstomd
de stoet voorbij is, de schuifelende voeten
nu voel ik dat er 'n diepe stilte komt
en in die stilte zal ik je opnieuw ontmoeten
en telkens weer zal ik je tegenkomen
we zeggen veel te gauw: het is voorbij
hij heeft alleen je lichaam weggenomen
niet wie je was en ook niet wat je zei
ik zal nog altijd grapjes met je maken
we zullen samen door het stille landschap gaan
nu je mijn handen niet meer aan kunt raken
raak je mijn hart nog duidelijker aan

Het omzetten van je perspectief om weer geluk te ervaren, is natuurlijk niet alleen toepasbaar op rouw, maar ook ander verdriet dat je kunt hebben, heeft vaak ook een mooie kant. En ook als je daarin je perspectief verandert, kun je nog steeds, of weer opnieuw, volmaakt geluk ervaren. Het is een kwestie van het willen zien.

Liefs,

Nadia

Voor of tegen?

Een tijdje terug postte Nadine Schartz (voor wie haar beter wil leren kennen, site: www.innerheart.nl) op Facebook dat ze tegenwoordig vooral VOOR dingen wil zijn, in plaats van tegen. Ik vind dat een inspirerend standpunt. Het haalt je uit de weerstand en brengt je in acceptatie van dat wat nu eenmaal zo is.

Er is vaak veel waar we tegen zijn, maar is het niet makkelijker om VOOR de positieve tegenhanger van iets te zijn? Een voorbeeld waar niet zoveel lading op zit: Je kunt tegen ongezond eten zijn, je boos maken om alle “slechte” dingen die gepromoot worden op tv en in supermarkten, maar je kunt ook voor gezond eten zijn. Het maakt dat je perspectief verandert. In plaats van de boosheid die je zou kunnen voelen als je door de supermarkt loopt en alle “slechte” voeding ziet, zie je dan de gezonde producten die je er ook kunt kopen meer.

Je kunt accepteren dat er nu eenmaal veel is wat niet zo goed is voor een mens en ook accepteren dat anderen dat misschien eten, maar voor jezelf de gezonde keuze te maken.

Kiezen VOOR wat goed voelt voor jou, kost veel minder energie dan vechten tegen wat niet goed is.

Je kunt dit ook toepassen op onderwerpen die veel meer beladen zijn dan het voorbeeld hierboven, want er is zoveel waar wij een uitgesproken mening over hebben tegenwoordig. Loop je Facebook of Twitter tijdlijn eens door en zie alle petities die getekend kunnen worden tegen zaken (wat overigens niet betekent dat ik die niet teken of dat ik dit een slechte zaak vind!). Bekijk eens alle meningen die mensen uiten op dit soort Social Media. Het is veel gemakkelijker geworden om je mening maar overal te roeptoeteren (een woord dat een dierbare vriendin nogal eens gebruikt, dat de lading wel dekt), dus je komt veel meer weerstand tegen dan vroeger het geval was.

Ik probeer nu vaker te kijken naar het positieve alternatief. Als ik weerstand zie of voel, probeer ik het positieve alternatief te vinden en me daarop te richten. Voelt voor mij veel prettiger en geeft meer rust. Misschien de moeite waard om eens te proberen?

Liefs,

Nadia

Compassie is geen mede-lijden

 In mijn eigen wereld gebeurt er veel en ik hoor het ook om mij heen. Het is weer een roerige tijd, kennelijk. Mensen overlijden - dit valt mij op, er gaan er nu heel veel -, mensen worden ziek, of hun kinderen, familieleden... Er is veel verdriet en er zijn veel zorgen. Het is logisch dat je dan veel aan degenen die “lijden”, gaat denken. Het is fijn als je dat doet, een kaarsje voor ze aansteekt, vaker liefdevol aan ze denkt, misschien voor ze bidt…

Maar waak ervoor dat de compassie die je voelt, geen mede-lijden wordt. Compassie is namelijk iets heel anders dan met iemand mee lijden. Niemand heeft er iets aan als je dezelfde pijn voelt als zij. Niemand heeft er iets aan als je vol verdriet aan ze denkt. Degene waaraan jij denkt niet, maar jij zelf ook zeker niet.

Ook proberen andermans zorgen te dragen, heeft geen zin. Die zorgen en de pijn, zijn van diegene en hij/zij is degene die eruit moet komen. Als jij op die manier aan ze denkt, stuur je nog meer zorgelijke, pijnlijke, angstige, gedachten het universum in en dat is niet wat ze (of wij als menselijk collectief) nodig hebben. Je stuurt nog meer twijfel in de goede uitkomst van de situatie.

Wat je wel kunt doen zijn de dingen die ik hierboven al schreef: liefdevol aan ze denken, een kaarsje branden, etc. Wat vooral helpt is vertrouwen op de persoon. Vertrouw dat hij of zij het verdriet aan kan. Vertrouw op het helend vermogen van iemand die ziek is. Vertrouw op de beste uitkomst van de situatie. Wat we nodig hebben is meer vertrouwen! Wat we nodig hebben, zijn meer mensen die hun scheppingskracht goed gebruiken! Kies je gedachten en woorden dus zorgvuldig in deze roerige tijden, help, steun, maar lijdt niet mee.

Zorg goed voor jullie zelf (des te beter kun je er voor een ander zijn).

Liefs,

Nadia

De mooie kant van rouw

In deze vreemde, verdrietige en bijzondere periode ben ik erachter gekomen dat er ook aan rouw een mooie kant zit.

De diepe dankbaarheid die je kunt voelen bijvoorbeeld. Dankbaarheid dat iemand in je leven was. Dankbaarheid dat hij van je hield en jij van hem. Dankbaarheid voor alle mooie herinneringen. Dankbaarheid voor alles wat je van hem hebt mogen leren. En dankbaarheid voor de tijd die jullie wél gegeven is.

De hartverwarmende en troostende liefde die je voelt. Liefde voor degene die je verloor, maar als je goed voelt en het wil weten ook de liefde van diegene. Liefde van de mensen om je heen, die je even laten weten dat ze aan je denken, die langskomen met een bloemetje of die je zomaar een knuffel geven.

Het hartelijke lachen om de herinneringen van de gekke dingen die je samen deed, de liedjes die je zong, de gekke bekken, de grapjes…

Zelfs het verdriet heeft een mooie kant, want dit illustreert dat je veel van iemand gehouden hebt en hem graag nog langer om je heen had gehad. De tranen reinigen en lijken, stukje bij beetje, je ziel te helen, mits je het toelaat.

Ook in deze moeilijke zaken gaat het dus om je perspectief. Hoe wil jij het zien? Wat wil jij voelen? Alleen diepgewortelde pijn, boosheid en angst om nog meer mensen te verliezen? Of voel je liever de diepgewortelde liefde, die heelt en je hart weer opent?

Hoewel ook ik nu natuurlijk mijn dagen heb dat ik het liefst de hele dag in mijn pyjama zou blijven lopen, merk ik weer dat je in moeilijke periodes een keuze hebt en dat ik die keuze al snel gemaakt had.
Wat wil je voelen? Hoe kijk je terug? Waar kun je NU van genieten? En hoe kijk je vooruit?
Als jij een zwart gat wil zien, is dat wat je zult zien. Zie jij liever de zon weer doorbreken, dan zul je die weer zien, keer op keer. Er is altijd hulp aanwezig om weer op die plek van hoop te komen, waar de zon zich weer laat zien. Het enige wat je hoeft te doen, is die uitgestrekte hand pakken…

Liefs,

Nadia

Rouw

Het verdriet komt in golven, merk ik. Alsof rouw zelf een zee is. Meestal is de zee redelijk rustig en dobber ik wat aan de oppervlakte, met hier en daar een klein golfje dat over me heen slaat. Maar soms wordt de zee ineens ruw, trekt de sterke onderstroom mij naar beneden, waar ik een tijdje verblijf, wachtend op de volgende ademteug. Soms word ik overspoeld door de hoge golven, vechten ertegen heeft geen zin, dan blijven ze komen. Als je je overgeeft, kom je vanzelf weer boven.

Maar er zijn ook de momenten van diepgevoelde liefde en dankbaarheid, waarop ik tijdelijk lijk aangespoeld, op een mooi eiland, de zon streelt zachtjes mijn gezicht. Ik voel me opwarmen en er ontstaat nieuwe energie. Tijdens deze momenten voel ik duidelijk de liefdevolle energie van mijn vader, troostend, hoopgevend.

Gelukkig geloof ik niet dat de dood het definitieve einde is, ik merk dat dit me ook op de been houdt. Als ik, zoals sommigen, zou geloven dat hij nu helemaal weg is, zou ik tijdelijk ten onder gaan en zou het opnieuw aan de oppervlakte komen veel moeilijker zijn.

Er zijn gelukkig ook wat mensen die af en  toe een reddingsboei gooien. Vaak degenen die weten hoe het is om in deze zee te verblijven. Hun warmte geeft me nieuwe kracht, ze houden me drijvend. Ik weet ook dat ik hier wel uit ga komen, maar het zal, zoals het ook altijd omschreven wordt, een proces zijn.

De “dobberperiodes” en tijdelijke verblijven op een eiland zijn mijn eerste rustpunten en geven mij hoop. Het is geen eindeloze zee en gelukkig hoef ik niet te verdrinken. Stapje voor stapje, stukje bij beetje, zal ik  ook nu de mooie dingen in het leven te blijven zien. De lach van mijn zoontjes valt, Godzijdank, niet te negeren en trekt me er steeds weer uit. Zo gaan we er wel weer komen, op het vasteland!

Angst en slechte raadgevers

Vandaag vieren wij de 3^e verjaardag van onze oudste zoon. Voor mij extra bijzonder, omdat ik, toen hij nog baby was een droom had, waarin een naar stemmetje tegen mij zei “Hij mag toch geen 3 worden.” Wat werd ik geschokt en in de war wakker! Deze stem sprak vanuit angst en zaaide angst. Gelukkig was er ook een innerlijke stem die zei dat dit niet kon kloppen. Nu hebben we een 3-jarige, vrolijke, gezonde peuter, God zij dank! (dit bedoel ik letterlijk en dat weet Hij)

Voor mijn gevoel had het ook anders kunnen lopen. Toen onze zoon baby was, had hij ernstig eczeem en wat hebben we daar heel veel adviezen over gehad! Adviezen waarvan ik, als mama, voelde dat deze voor mijn zoon heel slecht zouden zijn. Adviezen waarvan ik, in mijn diepste kern, voelde, dat ik ze niet op moest volgen. Ik besefte op een gegeven moment dat als ik wel geluisterd had, onze lieve ventje wél heel ziek had kunnen worden en het stemmetje misschien toch gelijk had kunnen krijgen. Gelukkig heeft mijn man ook altijd goed naar zijn eigen innerlijke stem geluisterd en zijn we samen, als één blok, voor onze zoon gaan staan. Zelfs toen men ons het idee gaf dat we slechte ouders waren, omdat we weigerden zijn eczeem met harde middelen te onderdrukken (het was immers zo zielig voor het ventje, vond men). Zelfs tegen de kinderarts gingen wij in, toen zij hem op andere voeding had gezet en hij stopte met groeien. Toen hij steeds honger had, omdat hij ook hier niet tegen kon. Op dat moment sprak mijn moeder met die stem, zij had door wat ons toen ontging, omdat we even niet luisterden, we negeerden wat ons verteld werd, omdat een arts het toch wel zou weten? Zij opende onze ogen en oren en we ondernamen actie. Hadden wij dit niet gedaan, dan was hij er misschien niet meer geweest.

Natuurlijk waren alle adviezen goed bedoeld, maar wat ik geleerd heb, is dat niet alleen angst zelf een slechte raadgever is, maar ook de mensen die jou adviseren gebaseerd op angst. Met de beste bedoelingen, luistert men naar de stem die angst inboezemt. Ik heb geleerd te luisteren naar de stem die vertrouwen geeft en die spreekt vanuit liefde.

Je eigen innerlijke stem, je eigen begeleiding, spreekt vanuit deze bronnen. Zij zal je misschien wel vertellen dat je een ander pad moet inslaan, maar zal dit doen door te zeggen dat het dan goed komt. Zij zal je wijzen op wat goed en belangrijk is. Dit vertrouwen op je innerlijke stem of begeleiding, is niet alleen belangrijk wat je kinderen betreft, maar ook wat je eigen gezondheid betreft. Jij weet het altijd het beste. Als jij leert naar je intuïtie en je eigen lijf te luisteren, dan vertelt het je feilloos wat goed voor je is en wat niet.

Als je leert deze stem te herkennen, is het een bron van grote wijsheid.
Probeer dus te luisteren naar deze stem, die van liefde en vanuit vertrouwen spreekt. Dit is de juiste. Vertrouw op jezelf en je liefdevolle begeleiding en je zult altijd weten wat je moet doen, voor jezelf en voor je kinderen.

Vandaag vieren wij de 3^e verjaardag van onze zoon, doordat deze stem er was, diep in mij (en in anderen, als ik hem even niet kon horen). En ik kan jullie niet uitdrukken hoe dankbaar ik hiervoor ben!

Liefs,

Nadia

Anders

Mijn hele leven al ben ik anders. Anders dan mijn leeftijdsgenoten, anders dan de meesten wie ik ontmoet. Als ik naar mijn eigen leven kijk, is eenzaamheid een constante factor geweest. Eenzaamheid op school, eenzaamheid in menigtes, eenzaamheid in mijn wereld. Gelukkig had ik thuis wel een moeder en zus die me begrepen, maar behalve die mensen, was ik alleen. Kon mijn gevoelens en de levendige wereld in mijn hoofd, bij niemand kwijt.

Af en toe ontmoet(te) ik gelijkgestemden, dat is heerlijk, een feest der herkenning. De eenzaamheid is ook bij hen altijd een factor geweest in hun leven en ik vermoed dat zeker 90% van de lezers van dit blog het ook herkennen. Vele mensen om je heen, maar jij bent alleen, alleen in jouw hoofd. “Wil ik hier wel zijn?” vroeg of vraag je je misschien af. Misschien heb je zelfs wel eens bewust moeten kiezen om hier te zijn, hier te blijven. Ernstige ziekte, een ongeluk en dan, bewust of onbewust, die keuze maken: Ja, ik blijf, ik ben hier nog niet klaar.

Als je die keuze met heel je hart hebt gemaakt, heb je hopelijk daarna meer ingezien dat het leven ook heel mooi kan zijn. Hopelijk heb je ondertussen ook gezien dat jij zelf jouw eigen waarheid en jouw eigen wereld schept. Hopelijk heb jij ondertussen ook bewust durven kiezen anders te zijn.

Voor mij is die keuze nog niet zo heel lang geleden, en het was spannend, maar ik heb hem gemaakt. Ik merk dat de keuze om echt mezelf te durven en willen zijn een tweeledig effect heeft. Aan de ene kant bespotting en geroddel door hen die mij niet begrijpen. Pijnlijk, maar kennelijk hoort het er nog bij. In ieder geval tot het me lukt om ook dit los te laten, ik schep immers mijn eigen wereld.

Aan de andere kant merk ik dat er meer ruimte komt voor wat ik kan. Als ik mezelf echt open stel, krijg ik meer informatie binnen. Stromen de woorden makkelijker, krijg ik ingevingen, weet, zelfs op afstand, hoe het gaat met mensen, en ga zo maar door. En daardoor komt er ook meer erkenning, kan ik mensen raken of helpen en vind ik meer gelijkgestemden. Die hele mooie kant maakt het de moeite waard. Het is wel een keuze die ik moet blijven maken. Als je eenmaal jezelf hebt laten zien, is er eigenlijk geen weg meer terug. Je masker weer opzetten is misschien makkelijk en veilig, maar eenmaal af, hebben mensen je ware gezicht toch al gezien en dient het niemand, vooral jouzelf niet, om je weer te verschuilen.

Wat vaak verkeerd begrepen wordt, is dat je heel goed anders kunt zijn, zonder je superieur te voelen. Iedereen is even mooi en even perfect in zijn ZIJN, niemand is meer en niemand is minder. Mensen die mij niet begrijpen, zien zichzelf vaak als superieur, beter, slimmer, noem maar op. Maar ik ken ook velen die besloten hebben hun ware aard te laten zien, die ook “anders” zijn dan de meerderheid en die dan ook vast komen te zitten in zo’n gevoel. Het gevoel superieur te zijn, heeft al tot vele problemen geleid en is gebaseerd op niets. Jij bent niet beter dan iemand die alleen om materie geeft. Jij bent ook niet beter dan wie in de ogen van velen “asociaal” is. Jij bent niet beter dan iemand die keuzes maakt die jij als slecht zou kunnen beschouwen, bijvoorbeeld wat zijn gezondheid betreft. Iedereen is gelijk. Probeer eens te kijken door de ogen van een hogere macht (God, engelen, Jezus, Boeddha,…). Zij zien wat mooi is in een ieder, zien de liefde, het licht, de kracht. In hun ogen is iedereen perfect. Dus ook jij, ook je buurman en ook diegene die jij echt niet mag.

Een veel gehoorde uitspraak tegenwoordig is: Wat zou liefde doen? Als we die nu eens veranderen naar: Wat zou liefde denken?, dan is ons oordeel vast veel milder.

Liefs,

Nadia